Wizyta adaptacyjna dziecka i lakowanie zębów — kiedy przyjść po raz pierwszy?
W jakim wieku należy zapisać dziecko na pierwszą wizytę u dentysty i na czym polega lakowanie bruzd?
Krótka odpowiedź medyczna: Zgodnie z wytycznymi European Academy of Paediatric Dentistry (EAPD) oraz Polskiego Towarzystwa Stomatologii Dziecięcej (PTSD), pierwsza wizyta adaptacyjno-profilaktyczna powinna odbyć się między 6. a 12. miesiącem życia dziecka — po pojawieniu się pierwszych siekaczy mlecznych. Lakowanie polega na bezbolesnym, nieinwazyjnym uszczelnieniu głębokich bruzd na powierzchni żującej zdrowych zębów trzonowych specjalną żywicą, co redukuje ryzyko próchnicy na tych powierzchniach aż o 70–80%.
1. Dlaczego zęby mleczne psują się szybciej niż zęby stałe i dlaczego trzeba je leczyć?
Zęby mleczne różnią się anatomicznie od zębów stałych: ich warstwa szkliwa i zębiny jest około 2-krotnie cieńsza i słabiej zmineralizowana, a komora miazgi („nerwu”) jest stosunkowo szeroka i położona blisko powierzchni. Z tego powodu ubytek próchnicowy w zębie mlecznym bardzo szybko przechodzi w zapalenie miazgi i ropień podśluzówkowy.
Przedwczesna utrata zębów mlecznych (szczególnie trzonowców mlecznych, które fizjologicznie wymieniają się dopiero w wieku 10–12 lat) powoduje przesuwanie się sąsiednich zębów, utratę miejsca dla zawiązków zębów stałych i poważne wady zgryzu. Ponadto stan zapalny wokół korzenia zęba mlecznego może uszkodzić mineralizujący się bezpośrednio pod nim zawiązek zęba stałego (tzw. ząb Turnera).
2. Jak przygotować dziecko do wizyty adaptacyjnej? Wskazówki psychologiczne dla rodziców
- Zaplanuj wizytę zanim pojawi się jakikolwiek ból: gdy pierwszym doświadczeniem dziecka jest przyjście z obolałym zębem, gabinet zostaje skojarzony ze stresem. Wizyta adaptacyjna ma formę zabawy: dziecko poznaje fotel („windę”), dmuchawkę („wiaterek”), lusterko i wybiera nagrodę.
- Unikaj słów z negatywnym ładunkiem emocjonalnym: nigdy nie mów dziecku „Nie bój się, nie będzie bolało, pani nie zrobi Ci krzywdy”. Mózg małego dziecka skupia się na słowach „bać się” i „boleć”, budując niepokój jeszcze przed wejściem do gabinetu. Zamiast tego powiedz: „Pani doktor policzy i poświeci specjalną lampką Twoje ząbki”.
- Wybierz porę dnia, w której dziecko jest wypoczęte: u młodszych dzieci najlepiej sprawdzają się godziny poranne lub przedpołudniowe (po posiłku i poza porą drzemki).
3. Lakowanie bruzd i lakierowanie fluorkowe — tarcza ochronna dla pierwszych „szóstek”
Około 6. roku życia — za ostatnimi zębami mlecznymi, bez wcześniejszego wypadnięcia żadnego mleczaka — wyrzynają się pierwsze stałe zęby trzonowe („szóstki”). Ich powierzchnia żująca posiada głębokie, wąskie bruzdy o kształcie klepsydry lub kropli, do których dna nie jest w stanie dotrzeć nawet pojedyncze włókno szczoteczki.
| Zabieg profilaktyczny | Na czym polega? (100% bezbolesny, bez wiercenia) | Skuteczność i wskazania EBM |
|---|---|---|
| Lakowanie bruzd (uszczelnianie) | Oczyszczenie powierzchni żującej zęba, wytrawienie szkliwa i zapłynięcie bruzd płynnym lakiem szczelinowym (żywicznym lub glasjonomerowym) utwardzanym światłem lampy. | Redukcja próchnicy bruzd o 70–80% wg przeglądów Cochrane. Wykonywane w zdrowych trzonowcach mlecznych oraz stałych szóstkach, siódemkach i przedtrzonowcach zaraz po ich wyrznięciu. |
| Lakierowanie fluorkowe | Nałożenie pędzelkiem lakieru fluorkowego zasychającego w kontakcie ze śliną na wszystkich powierzchniach zębów. | Wzmacnia niedojrzałe szkliwo świeżo wyrzniętych zębów i zatrzymuje początkowe plamy demineralizacyjne (tzw. białe plamy). Powtarzane co 3–6 miesięcy. |
Potrzebujesz dokładnej diagnostyki lub konsultacji stomatologicznej?
Zapraszamy do Prywatnej Praktyki Stomatologicznej Agata Grygorcewicz przy ul. Białowieskiej 71B we Wrocławiu. Wybierz dogodny termin wizyty w kalendarzu online 24/7.
Przeczytaj również w Poradniku Pacjenta:
Stomatolog w ciąży — jakie zabiegi, znieczulenia i zdjęcia RTG są bezpieczne w I, II i III trymestrze?
Tak — zgodnie z konsensusem Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników (PTGiP) oraz Polskiego Towarzystwa...
Czy leczenie kanałowe pod mikroskopem boli? Przebieg i fakty
Współczesne leczenie kanałowe pod mikroskopem operacyjnym wykonywane jest w skutecznym znieczuleniu miejscowym...
Wybielanie zębów — gabinetowe czy nakładkowe? Bezpieczeństwo dla szkliwa i trwałość efektu
Profesjonalne wybielanie medyczne certyfikowanymi żelami o neutralnym pH (nadtlenek wodoru lub nadtlenek karba...